Higienizacja zębów krok po kroku – co warto wiedzieć?

Emisja: Wtorek, 17 listopada 2026, 20:00

Higienizacja zębów krok po kroku. Karolina Gross i Sylwia Wodejko wyjaśniają, czym są skaling, piaskowanie, fluoryzacja i nowoczesny protokół GBT.

O odcinku Cała ramówka Wyświetleń: 81

O odcinku

Higienizacja zębów krok po kroku. Jak zadbać o zdrowy uśmiech na całe życie?

Jak często wykonywać higienizację zębów i dlaczego samo szczotkowanie może nie wystarczyć? Czym różni się tradycyjny zabieg od nowoczesnego protokołu GBT? Tomasz Słodki rozmawia z Karoliną Gros i Sylwią Wodejko, higienistkami stomatologicznymi z gabinetu 3D Smile w Katowicach, o usuwaniu kamienia nazębnego, piaskowaniu, fluoryzacji, pielęgnacji zębów podczas leczenia ortodontycznego oraz sposobach na zachowanie zdrowego uśmiechu do późnej starości.

Higienizacja zębów – jak często ją wykonywać i na czym polega?

Tomasz Słodki: Słyszałem kiedyś o prostym teście z łyżeczką. Wystarczy delikatnie potrzeć nią język, a następnie sprawdzić zapach. Jeśli jest nieprzyjemny, podobno oznacza to, że potrzebujemy higienizacji. Jeśli zapachu nie ma, możemy uznać, że dobrze dbamy o zęby. Czy rzeczywiście można w ten sposób ocenić stan jamy ustnej?
Karolina Gros: Myślę, że test z łyżeczką może być ciekawym doświadczeniem, ale niezależnie od tego, czy pojawi się nieprzyjemny zapach, czy nie, należy regularnie wykonywać profesjonalną higienizację w gabinecie. Zachęcamy pacjentów do systematycznych wizyt.

Czyli zapach nie jest najważniejszym wskaźnikiem stanu naszych zębów?
Sylwia Wodejko: Nieprzyjemny zapach może świadczyć o niedostatecznym czyszczeniu języka. Na jego powierzchni znajdują się brodawki, pomiędzy którymi mogą gromadzić się osady. Dlatego higiena języka również jest bardzo ważna. Natomiast, jak wspomniała koleżanka, profesjonalne zabiegi higienizacyjne zalecamy wykonywać regularnie, zazwyczaj dwa razy w roku.

Czyli co pół roku powinniśmy odwiedzać gabinet higieny stomatologicznej?
Karolina Gros: Tak.
Sylwia Wodejko: Podczas takiej wizyty wykonujemy skaling, czyli usuwanie kamienia nazębnego, piaskowanie, które pozwala usunąć osady i przebarwienia z powierzchni zębów, a następnie polerowanie oraz fluoryzację lub lakierowanie.

Przejdźmy przez cały proces od początku do końca. Umawiamy się na wizytę w gabinecie. Co dzieje się po naszym przyjściu?
Karolina Gros: Wizytę rozpoczynamy przede wszystkim od wywiadu i rozmowy z pacjentem. Chcemy poznać jego potrzeby i dowiedzieć się, co dzieje się w jamie ustnej. Pytamy o nadwrażliwość zębów, nieprzyjemny zapach, ewentualne ranki czy otarcia błony śluzowej. Ważne jest, żeby jak najlepiej zrozumieć, z jakim problemem pacjent się zgłasza. Dopiero później zapraszamy go na fotel i rozpoczynamy właściwe zabiegi, które dobieramy indywidualnie.

Pierwszym etapem jest skaling. Co dokładnie usuwamy podczas tego zabiegu?
Sylwia Wodejko: Skaling naddziąsłowy polega na usuwaniu kamienia nazębnego, czyli twardych złogów, które gromadzą się na powierzchniach zębów i w przestrzeniach międzyzębowych.

Czy kamień powstaje dlatego, że po posiłkach nie usuwamy dokładnie resztek jedzenia?
Sylwia Wodejko: Tak. Jeśli zęby nie są odpowiednio oczyszczane, gromadzą się na nich resztki pokarmowe i osady, które z czasem twardnieją. To jeden z etapów prowadzących do powstawania kamienia nazębnego.

Czy takie osady mogą również odpowiadać za nieprzyjemny zapach z ust?
Sylwia Wodejko: Tak. Bardzo ważne jest też regularne nitkowanie przestrzeni międzyzębowych. Szczoteczka nie dociera do wszystkich miejsc, dlatego pacjenci, którzy wieczorem używają nici dentystycznej, mogą skuteczniej usuwać nagromadzone tam zanieczyszczenia i ograniczać odkładanie się kamienia.

Czyli nitkowanie pomaga zapobiegać powstawaniu kamienia w miejscach, do których nie dociera szczoteczka?
Karolina Gros: Kamień powstaje z czasem.
Sylwia Wodejko: W kontekście tego procesu mówimy o około 72 godzinach. Osady stopniowo twardnieją i obejmują coraz większą powierzchnię zębów. Mogą powodować nieprzyjemny zapach, ucisk na dziąsła, stany zapalne, krwawienie oraz dyskomfort podczas szczotkowania. Dlatego regularne usuwanie kamienia jest tak istotne.

Kolejnym etapem jest piaskowanie zębów. Pijemy dużo kawy, spożywamy różne produkty i przyprawy, które mogą pozostawiać przebarwienia. Osady pojawiają się również wtedy, gdy niedokładnie szczotkujemy zęby. Podczas piaskowania wykorzystujemy specjalne urządzenie podające proszek z wodą. W ten sposób oczyszczamy powierzchnie zębów i przestrzenie międzyzębowe.

Czy piaskowanie może uszkodzić dziąsła? Czy w rękach profesjonalnej higienistki jest bezpieczne?
Karolina Gros: Prawidłowo wykonane piaskowanie jest bezpiecznym zabiegiem. Usuwamy osady i przebarwienia pochodzące między innymi z pożywienia, przywracając zębom naturalną czystość i gładkość. Oczyszczamy zarówno powierzchnie płaskie, jak i przestrzenie międzyzębowe.

Piaskowanie mamy już za sobą. Co dalej?
Sylwia Wodejko: Następnie przechodzimy do polerowania. To bardzo komfortowy etap, podczas którego używamy specjalnych szczoteczek, gumek i past polerskich. Wygładzamy powierzchnię szkliwa po wcześniejszych zabiegach. Kolejnym etapem jest fluoryzacja, której celem jest wzmocnienie szkliwa, wspomaganie jego remineralizacji i ograniczenie nadwrażliwości. Fluoryzację wykonuje się zarówno u dzieci, jak i u dorosłych oraz osób starszych.

Czy to już wszystkie etapy profesjonalnej higienizacji?
Karolina Gros: Możemy dodatkowo wykonać nitkowanie bezpośrednio na fotelu, żeby sprawdzić, czy przestrzenie międzyzębowe zostały dokładnie oczyszczone i wygładzone. Zwracamy również uwagę na wypełnienia i miejsca, w których może gromadzić się płytka bakteryjna. W razie potrzeby dodatkowo polerujemy przestrzenie międzyzębowe, wykorzystując specjalne paski o różnej gradacji. Każdy pacjent ma inne uzębienie, inny zgryz i inne potrzeby. Mamy określony schemat postępowania, ale dodatkowe czynności zawsze dobieramy indywidualnie.

Sylwia Wodejko Karolina Gross

Higienizacja przy aparacie ortodontycznym i nowoczesny protokół GBT

A co z osobami, które noszą aparat ortodontyczny? Czy one również mogą korzystać z higienizacji?
Sylwia Wodejko: To bardzo ważna grupa pacjentów. Aparat ortodontyczny ma wiele elementów, takich jak zamki i łuki, które utrudniają dokładne oczyszczanie zębów. Pacjenci często nie docierają szczoteczką do wszystkich powierzchni, a niektórych miejsc nawet nie widzą. Dlatego podczas leczenia ortodontycznego szczególnie istotne jest wsparcie higienistki. Zalecamy higienizację co trzy miesiące, aby ograniczać ryzyko problemów wynikających z niedostatecznej higieny, w tym odwapnień szkliwa.

Czy białe plamy, które czasem widać po zdjęciu aparatu, powstają właśnie w wyniku niewłaściwego czyszczenia zębów?
Sylwia Wodejko: Mogą być skutkiem niewystarczającej higieny jamy ustnej. Jeśli pacjent przez długi czas nie odwiedza higienistki, wokół zamków i w trudno dostępnych przestrzeniach może nagromadzić się dużo płytki bakteryjnej oraz kamienia. Mogą pojawić się stany zapalne i odwapnienia szkliwa. Dlatego tak mocno podkreślamy znaczenie regularnych wizyt.

Karolina Gros: Oprócz wizyt co trzy miesiące prowadzimy instruktaż i motywujemy pacjentów. Leczenie ortodontyczne trwa długo, a codzienne czyszczenie aparatu wymaga wysiłku. Zdarza się, że pacjenci są zmęczeni i zaczynają mniej dokładnie dbać o zęby. Wtedy możemy zmodyfikować zalecenia, pokazać nowe techniki i pomóc im wrócić do dobrych nawyków. Chodzi o to, aby po zakończeniu leczenia pacjent cieszył się nie tylko prostymi, ale również zdrowymi zębami, bez odwapnień i ubytków próchnicowych.

Na waszej stronie znalazłem informację o protokole GBT. Czym różni się on od standardowej higienizacji?
Karolina Gros: GBT, czyli Guided Biofilm Therapy, to ośmioetapowy protokół higienizacji. Każdy etap ma określony cel. Zaczynamy od oceny stanu jamy ustnej i sprawdzenia, w których miejscach pacjent ma trudności z dokładnym oczyszczaniem zębów. Wykorzystujemy do tego specjalny preparat wybarwiający płytkę bakteryjną. Dzięki niemu możemy zobaczyć miejsca wymagające większej uwagi.

Skąd bierze się ten barwnik? Przygotowujecie go samodzielnie?
Karolina Gros: Nie, korzystamy ze specjalistycznego preparatu przeznaczonego do tego protokołu.

Czyli macie go po prostu w gabinecie i nakładacie na zęby?
Karolina Gros: Tak. Wybarwiamy zęby, żeby zobaczyć, które miejsca wymagają dokładniejszego oczyszczania, i pokazujemy to pacjentowi. Barwnik ma fioletowy kolor, więc te miejsca są bardzo dobrze widoczne. Pacjent otrzymuje lusterko i odpowiednie akcesoria, a my na bieżąco pokazujemy mu, jak powinien poprawić codzienną higienę.

Następnie wykonujemy piaskowanie przy użyciu urządzenia przeznaczonego do tej metody. Jego zaletą jest między innymi podgrzewanie wody. Dzięki temu zabieg jest bardziej komfortowy, szczególnie dla osób wrażliwych na zimno.

Czyli zamiast zimnej wody, która czasem powoduje nieprzyjemne uczucie, pacjent odczuwa komfortową temperaturę?
Karolina Gros: Dokładnie. Woda jest przyjemnie ciepła, co ma znaczenie zwłaszcza przy nadwrażliwości zębów. Dodatkowo stosowany proszek jest bardzo drobny i delikatny, oparty na erytrytolu. Rozpuszcza się w jamie ustnej i nie daje tak nieprzyjemnych odczuć, jak słoność czy podrażnienie. Dzięki temu pacjenci często bardzo dobrze wspominają zabieg.

Jeśli podczas piaskowania nie uda się usunąć większych złogów, wykonujemy również skaling. Na końcu przeprowadzamy fluoryzację. Ważnym elementem całego procesu są też późniejsze wizyty kontrolne. Chcemy, żeby pacjent rozumiał, dlaczego wykonujemy poszczególne zabiegi i jak sam może dbać o zdrowie jamy ustnej.

Brzmi to jak naprawdę przyjemna procedura. Czy pacjenci rzeczywiście dobrze ją odbierają?
Karolina Gros: Jestem zwolenniczką tej metody. Widzę, że pacjenci potrafią się podczas zabiegu bardzo odprężyć. Czasami wręcz odpływają. Sama ciepła woda robi dużą różnicę.

To szczególnie ważne, ponieważ wiele osób cierpi na dentofobię i boi się gabinetów stomatologicznych. Często wynika to z nieprzyjemnych doświadczeń z dzieciństwa. Sam pamiętam charakterystyczny zapach szkolnego gabinetu, który budził we mnie lęk. Dzisiaj stomatologia wygląda już zupełnie inaczej, prawda?
Karolina Gros: Zdecydowanie. Stomatologia bardzo rozwinęła się w ostatnich latach. Dotyczy to również gabinetów higieny, które korzystają z nowych urządzeń, materiałów i protokołów. Coraz częściej pracujemy w powiększeniu, używając lup, dzięki czemu możemy dokładniej zobaczyć powierzchnie zębów i precyzyjniej wykonywać zabiegi. Wszystko to sprawia, że współpraca pacjenta z higienistką i stomatologiem może być skuteczniejsza i bardziej komfortowa.

 

Jak zachować zdrowe zęby do późnej starości? Edukacja, profilaktyka i dentofobia

Powiedzcie jeszcze, czym dokładnie zajmuje się higienistka stomatologiczna. Co może wykonywać samodzielnie, a co należy już do kompetencji lekarza dentysty?
Sylwia Wodejko: Przede wszystkim zajmujemy się edukacją zdrowotną, również w zakresie odżywiania. Rozmawiamy z pacjentami o tym, co warto jeść, czego unikać i jaki wpływ dieta ma na zdrowie jamy ustnej.

Czyli doradzacie również, co powinniśmy jeść, żeby nasze zęby były zdrowe?
Sylwia Wodejko: Tak, i nie chodzi wyłącznie o zęby, ale o zdrowie całego organizmu. Zachęcamy do ograniczania cukrów i czytania składów produktów spożywczych. Wykonujemy również zabiegi higienizacyjne: skaling, piaskowanie i fluoryzację. Pracujemy z dziećmi, dorosłymi oraz osobami starszymi. Zależy nam na tym, aby pacjenci czuli się w gabinecie swobodnie i bezpiecznie.

Bardzo ważne jest indywidualne podejście. Protokół GBT to coś więcej niż piaskowanie innym urządzeniem. Liczy się sposób traktowania pacjenta, jego edukacja i otoczenie go opieką. Jeśli zauważamy problem wymagający konsultacji ze specjalistą, kierujemy pacjenta do odpowiedniego lekarza. Nie diagnozujemy chorób, ponieważ należy to do kompetencji lekarza dentysty. Możemy natomiast zauważyć niepokojącą zmianę na błonie śluzowej policzka, ubytki, braki zębowe czy wadę zgryzu i zwrócić na to uwagę. Naszym zadaniem jest również pomaganie pacjentom, którzy mają trudności z codzienną higieną. Jesteśmy po to, żeby ich tego nauczyć.

Kiedy tak o tym opowiadasz, mam wrażenie, że przychodzimy nie tyle do gabinetu stomatologicznego, ile do miejsca, w którym możemy się zrelaksować, a jednocześnie zadbać o to, żeby na starość zachować własne zęby.
Sylwia Wodejko: W naszym gabinecie dbamy również o atmosferę. Pacjent może na przykład wybrać muzykę, której chce słuchać podczas zabiegu.

Czyli można włączyć swoją ulubioną muzykę?
Karolina Gros: Tak, jak kto lubi.
Sylwia Wodejko: Oczywiście. Korzystamy z Siri, więc możemy odtworzyć to, czego pacjent chce posłuchać.

A jeśli ktoś uwielbia metal albo hard rock? Potraficie pracować przy takiej muzyce?
Sylwia Wodejko: Tak. Mieliśmy już pacjenta, który zażyczył sobie Metalliki. Jeśli muzyka pomaga mu poradzić sobie ze stresem, nie ma problemu.

A ostre techno?
Sylwia Wodejko: Też. Spełniamy zębowe marzenia!

A disco polo?
Sylwia Wodejko: Wszystko. Muzyka również jest elementem relaksu. Pacjenci czasem boją się gabinetu albo mają dentofobię. Szczególnej uwagi wymagają dzieci, które mogą potrzebować więcej czasu. Nie robimy niczego na siłę. Jeśli potrzeba, rozkładamy higienizację na dwie lub trzy wizyty.

Dzieci szybko się uczą. Jeśli już od najmłodszych lat pokażemy im, jak prawidłowo szczotkować zęby i dbać o jamę ustną, mogą wejść w dorosłość z dobrymi nawykami. Czy dzięki odpowiedniej higienie mamy szansę zachować własne zęby do późnej starości?
Karolina Gros: Oczywiście.
Sylwia Wodejko: Współczesna stomatologia dąży do tego, żebyśmy zachowali własne zęby przez całe życie. Mamy do dyspozycji nowoczesne gabinety, sprzęt, zabiegi higienizacyjne, różne szczoteczki i pasty. Bardzo ważne są regularne kontrole stomatologiczne. Warto odwiedzać dentystę dwa razy w roku i podejmować zalecone leczenie, jeśli pojawi się problem.

Jeśli pacjent dba o zęby, regularnie korzysta z higienizacji i pozostaje pod opieką stomatologa, ma większą szansę zachować własne uzębienie do późnej starości. Jeśli natomiast unika wizyt i zaniedbuje codzienną higienę, ryzyko problemów rośnie. Trzeba również pamiętać o chorobach występujących w rodzinie, na przykład o paradontozie.

Czy warto więc poznać historię zdrowotną swojej rodziny? Na przykład dowiedzieć się, czy rodzice albo dziadkowie mieli problemy z przyzębiem?
Sylwia Wodejko: Tak, informacje dotyczące rodziców czy dziadków mogą być przydatne. Pytamy o nie podczas wywiadu z pacjentem. Zarówno higienistka, jak i stomatolog zbierają informacje dotyczące zdrowia jamy ustnej. Lekarz może następnie zlecić odpowiednie badania, na przykład zdjęcie pantomograficzne, a w określonych przypadkach tomografię komputerową. My możemy zauważyć pewne niepokojące objawy, pokazać pacjentowi, na czym polega problem, i pokierować go do odpowiedniego specjalisty.

Na zakończenie powiedzcie, gdzie można was znaleźć i jak umówić się na wizytę w 3D Smile.
Karolina Gros: Nasz gabinet znajduje się w Katowicach przy ulicy Ceglanej 55. To nie jest ścisłe centrum miasta, ale dojazd jest dość prosty. Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych.

Można was znaleźć również w mediach społecznościowych?
Sylwia Wodejko: Tak. Jesteśmy na Instagramie i Facebooku, a przede wszystkim zapraszamy do naszego gabinetu w Katowicach. Jesteśmy otwarte na potrzeby pacjentów i chętnie służymy pomocą.

Ekspert odcinka

Karolina Gros

higienistka stomatologiczna

95 wyświetleń

Zawodowo zajmuje się zaawansowaną profilaktyką stomatologiczną pacjentów o różnych potrzebach stomatologicznych. Od niemalże 12 lat uświadamia, edukuje i dba o zdrowy i świeży uśmiech swoich podopiecznych.

Ekspert odcinka

Sylwia Wodejko

Higienistka stomatologiczna

89 wyświetleń

Dyplomowana higienistka stomatologiczna z wieloletnim doświadczeniem zawodowym dba o to, by zęby pacjentów były zdrowe, a uśmiech zachwycał blaskiem, stawia na delikatność, dokładność i indywidualne podejście do pacjenta.

Firma

3D Smile

Stomatologia

86 wyświetleń

3D Smile – Stomatologia Cyfrowa to miejsce, w którym nowoczesna stomatologia spotyka się z precyzją, estetyką i indywidualnym podejściem do każdego Pacjenta. Tworzymy przestrzeń, w której innowacyjne technologie, profesjonalizm oraz dbałość o najdrobniejsze detale wyznaczają standardy opieki stomatologicznej. Wierzymy, że…

Prowadzi

Tomasz Słodki

dziennikarz · producent telewizyjny · autor

1,036 wyświetleń

Dziennikarz, przedsiębiorca, producent telewizyjny i autor siedmiu książek. Pionier transmisji internetowych w Polsce. Założyciel Centrum Prasowego Lemon i firmy Compas Multimedia, twórca kanałów Barwy Psychiki, Na Zdrowie TV i Naturalne Inspiracje.

Chcesz nagrać podobny odcinek?

Wywiady w naszych studiach z publikacją w kanałach tematycznych. Zestaw książek + 4 lub 12 wywiadów.