Jak odnaleźć sens życia? Czy naprawdę żyjesz swoim życiem? Psycholożka zadaje ważne pytania!

Emisja: Poniedziałek, 16 listopada 2026, 13:00

Jak odnaleźć sens życia i żyć po swojemu? Marta Sokołowska wyjaśnia, jak uwolnić się od cudzych oczekiwań, zmienić schematy i odzyskać radość życia.

O odcinku Cała ramówka Wyświetleń: 35

O odcinku

Czy naprawdę żyjesz swoim życiem? Jak odnaleźć sens życia i uwolnić się od cudzych oczekiwań?

Czy żyjesz zgodnie z własnymi pragnieniami, czy realizujesz scenariusz napisany przez innych? Poszukiwanie sensu życia często prowadzi do pytań o przekonania wyniesione z dzieciństwa, presję ciężkiej pracy i codzienne wybory. W programie „Barwy Psychiki” Tomasz Słodki rozmawia z psychoterapeutką Martą Sokołowską o tym, jak odzyskać wpływ na własne życie, nauczyć się świadomie przeżywać codzienność i odkryć, co naprawdę daje nam radość.

Czy żyjesz własnym życiem, czy według schematów wyniesionych z dzieciństwa?

Tomasz Słodki: Dzisiaj chciałbym porozmawiać o tym, jak żyć, żeby nie przegapić własnego życia. Zacznijmy od pytania, które może wydawać się egzystencjalne: czy moje życie na pewno jest moje?
Marta Sokołowska: To rzeczywiście egzystencjalne pytanie, ale bardzo często do niego wracam. Zadaję je sobie i słyszę je podczas rozmów z ludźmi, nie tylko z klientami. Zdarza się nawet, że ktoś spotyka mnie w parku i zaczyna rozmawiać o takich sprawach. Czasami zastanawiam się, czy mam to wypisane na czole. Warto jednak zapytać siebie, ile rzeczy, które robimy każdego dnia, ile naszych aktywności i relacji jest naprawdę naszych, a ile wynika z tego, że kiedyś przyjęliśmy pewne przekonania za własne. Często dzieje się to na bardzo wczesnym etapie życia. Jako dzieci uznajemy wiele rzeczy za oczywiste i naturalne. Nie chodzi o ocenianie tego procesu, ale o zauważenie, że tak właśnie funkcjonujemy. Później mamy szczęście, jeśli uda nam się te przekonania zweryfikować.

Czyli możemy przez całe życie kierować się zasadami, których nauczyliśmy się w rodzinnym domu? Trochę tak, jakby ktoś zainstalował nam w głowie program komputerowy?
Dokładnie. Dobrym przykładem jest przekonanie, że trzeba ciężko pracować. To również moje osobiste doświadczenie, ale często spotykam się z nim podczas rozmów z przedsiębiorcami, szczególnie osobami prowadzącymi jednoosobowe działalności. Istnieje taki mit ciężkiej pracy: żeby coś osiągnąć, trzeba bardzo ciężko pracować. Tylko czy rzeczywiście zawsze tak musi być? Oczywiście pracujemy, wykonujemy obowiązki, ale czy każda praca musi być ciężka? Jeżeli robię coś, co daje mi energię i sprawia przyjemność, czy nadal powinnam nazywać to ciężką pracą? My teraz spotykamy się w studiu i nagrywamy rozmowę. To jest praca, ale jednocześnie czerpiemy z niej przyjemność. Nie musi być więc wyłącznie wysiłkiem.

Wiele osób z mojego pokolenia wychowywało się w czasach, kiedy ciężka praca była szczególnie gloryfikowana. Słyszeliśmy: „Ucz się i pracuj, a dojdziesz do celu” albo „Jeśli będziesz się bardzo starać, osiągniesz sukces”. W ten sposób powstaje przekonanie, że sam wysiłek gwarantuje dobre rezultaty. Tymczasem możemy pracować niezwykle ciężko, a mimo to nie osiągnąć zamierzonego sukcesu. Jeśli przyjmujemy taki schemat w dzieciństwie i nigdy go nie sprawdzamy, możemy przeżyć według niego całe życie. Sama przez wiele lat pracowałam od rana do wieczora, aż w pewnym momencie zapytałam siebie: „Czy naprawdę o to chodzi w życiu?”. Zmieniłam wtedy sposób funkcjonowania. Nadal pracuję i realizuję swoje obowiązki, ale nie podporządkowuję już wszystkiego przekonaniu, że praca musi być ciężka.

Mam bardzo podobne doświadczenia. Kiedy jako dwudziestolatek organizowałem festiwale reggae, udzielałem wywiadów w radiu i telewizji. Dziennikarze pytali mnie, jak zorganizować tak duże wydarzenie, a ja automatycznie odpowiadałem: „Ciężka praca od rana do wieczora i później są efekty”. Dzisiaj widzę, że to przekonanie zostało mi po prostu wdrukowane.
Oczywiście organizacja festiwalu wymaga pracy. Trzeba zadbać o logistykę, pamiętać o wielu rzeczach i dopilnować całego przedsięwzięcia. To rzeczywiście duży wysiłek.

Tylko że ja mówiłem o ciężkiej pracy nawet wtedy, gdy organizowanie festiwali było moją pasją i sprawiało mi ogromną przyjemność.
Właśnie o to chodzi. Kiedyś rozmawiałam z klientką, która miała trzydzieści kilka lat. Doszła do pewnych wniosków wcześniej niż ja, co bardzo mnie ucieszyło. Między innymi dlatego mówię o tych kwestiach publicznie. Chciałabym, żeby ludzie odkrywali takie rzeczy wcześniej, a nie dopiero po czterdziestce, jak było w moim przypadku. Ta klientka powiedziała mi podczas spotkania: „Zainstalowałam w swoim życiu pewien scenariusz, ale dziś już wiem, że nie mój”. Zrozumiała, że wiele rzeczy robiła dlatego, że słyszała, iż tak trzeba, albo dlatego, że wszyscy ludzie w jej wieku postępowali podobnie. Nigdy jednak nie zastanawiała się, czy rzeczywiście tego chce. I właśnie tutaj wracamy do twojego pierwszego pytania: czy moje życie naprawdę jest moje? Ile w nim jest moich własnych wyborów, a ile rzeczy, które wykonuję automatycznie, ponieważ kiedyś uznałam, że tak należy?

Jak żyć świadomie i nie przegapić własnego życia?

Jak wygląda zwykły dzień człowieka, który jest naprawdę obecny w swoim życiu?
Zupełnie zwyczajnie. Może wyglądać dokładnie tak samo jak dzień osoby, która tej obecności nie doświadcza. Różnica polega na jakości przeżywania. Dla mnie bycie obecnym w swoim życiu oznacza zaangażowanie w to, co robię, i odczuwanie związanych z tym emocji. Nie chodzi wyłącznie o realizowanie zadań, ale również o doświadczanie tego, co się wydarza. Taka osoba gotuje obiad, rozmawia z partnerem, odprowadza dziecko do szkoły, uczestniczy w zebraniach, spotyka się z klientami czy przygotowuje raport w komputerze. Robi dokładnie to samo co ktoś, kto jedynie odhacza kolejne obowiązki. Różnica polega na tym, że zauważa, co się z nią dzieje podczas wykonywania tych czynności.

Kiedy wieczorem kładzie się do łóżka, nie myśli wyłącznie: „Wszystko zrobiłam, jestem wykończona i nawet nie wiem, kiedy minął dzień”. Potrafi przypomnieć sobie, że w pewnym momencie była zmęczona, coś sprawiło jej radość, a podczas pracy przy komputerze zauważyła promienie słońca i przez chwilę poczuła przyjemność. Wtedy życie przestaje być jedynie realizowaniem zadań, a staje się również gromadzeniem doświadczeń i odczuć. To właśnie wzbogaca codzienność. W dorosłym życiu często nam to umyka, ponieważ mamy mnóstwo obowiązków i spraw organizacyjnych. Tymczasem czasami wystarczy pięć minut, podczas których poczujemy słońce na twarzy, żeby przypomnieć sobie, że poza wykonywaniem zadań również żyjemy.

Tylko jak w takiej chwili nie myśleć, że trzeba już wracać do pracy, bo przecież czeka jeszcze tyle obowiązków?
To w pewnym sensie kwestia treningu, ale również przyjrzenia się własnym przekonaniom. Warto zastanowić się, czy przypadkiem nie uważamy, że najpierw musimy zrobić absolutnie wszystko, a dopiero później wolno nam odpocząć. Może myślimy, że nie mamy prawa usiąść na chwilę w słońcu, ponieważ czeka jeszcze pranie, gotowanie albo wysłanie faktur do księgowej? Pojawiają się wtedy pytania: „Co ze mnie za matka, skoro jeszcze nie zrobiłam wszystkiego?” albo „Co ze mnie za przedsiębiorca, jeśli zamiast pracować, wychodzę z kawą na taras?”. Tylko czy naprawdę świat się zawali, jeśli przez chwilę odpoczniemy?

To ciekawe, ponieważ niedawno spędziłem siedem dni w Madrycie, gdzie przygotowuję materiały do książki o Hiszpanii. Zauważyłem tam zupełnie inne tempo życia. W Polsce zwykle budzę się około szóstej rano i właściwie od razu zaczynam pracować, nawet jeśli jeszcze leżę w wannie i korzystam z telefonu. W Madrycie postanowiłem jednak spróbować czegoś innego. Ponieważ rano długo było ciemno, pozwoliłem sobie spać do dziewiątej trzydzieści, spokojnie poleżeć w łóżku i rozpocząć dzień razem ze wschodzącym słońcem. Przez pierwsze dwa dni było to dla mnie bardzo trudne, bo nadal funkcjonowałem w szybkim, polskim rytmie. Później jednak zacząłem czerpać z tego ogromną przyjemność. To doświadczenie było dla mnie wręcz uzdrawiające.
Na pewno odświeżające. I bardzo podoba mi się to, co opowiadasz, ponieważ pokazuje, że nawet jeśli mamy utrwalone schematy, możemy świadomie zdecydować, że przez jakiś czas spróbujemy czegoś innego. Ty postanowiłeś wstawać razem ze słońcem i sprawdzić, jak się z tym czujesz. Możemy eksperymentować z różnymi sposobami funkcjonowania, a później świadomie wybierać ten, który najbardziej nam odpowiada.

Co ciekawe, wróciłem do Polski i znowu świetnie wstaje mi się o szóstej rano. Zobaczyłem po prostu dwa różne tempa życia.
I to jest właśnie piękne. Możesz teraz wybrać to, które w danym momencie jest dla ciebie lepsze.

Jak odnaleźć sens życia i odkryć, co naprawdę nas ożywia?

W swojej pracy rozmawiasz z ludźmi również o sensie życia. Jak wyglądają takie rozmowy? Czy kobiety i mężczyźni podobnie poszukują odpowiedzi na pytanie, po co właściwie żyjemy?
Wbrew pozorom nie tylko kobiety zastanawiają się nad sensem życia. Mężczyźni również bardzo chętnie o tym rozmawiają, szczególnie kiedy mają do tego bezpieczną przestrzeń. Takie rozmowy prowadzimy spokojnie, z przerwami na zastanowienie. Mam dzisiaj ten komfort, że nie muszę wiedzieć, jaki jest sens życia drugiego człowieka. Wydaje mi się, że każdy z nas poszukuje własnego sensu, a ja mogę jedynie towarzyszyć w tych poszukiwaniach. Czasami robię to poprzez pytania, czasami poprzez milczenie, a czasami po prostu przez obecność.

Bardzo często odpowiedzi znajdują się już w osobie, która do mnie przychodzi. Problem polega na tym, że w natłoku obowiązków i informacji trudno je dostrzec. Samo pytanie o sens życia potrafi również przerażać, ponieważ jest ogromne. Szczególnie jeśli zadajemy je sobie w połowie życia. Możemy nagle odkryć coś bardzo ważnego i jednocześnie zacząć zastanawiać się, co właściwie robiliśmy przez wszystkie poprzednie lata. Mimo to uważam, że lepiej dokonać takiego odkrycia na dowolnym etapie życia i kolejne lata przeżyć bardziej świadomie. Dla każdego sens może oznaczać coś innego. Dla jednej osoby będzie to pomaganie ludziom, dla innej tworzenie czegoś wartościowego. Nie muszę nikomu mówić, co powinno być sensem jego życia. Moją rolą jest delikatne, niedyrektywne towarzyszenie w odkrywaniu własnych odpowiedzi. To bardzo ważne, ponieważ wiele osób po raz pierwszy doświadcza wtedy sytuacji, w której nikt nie mówi im, co mają robić, co powinni czuć ani dlaczego powinni być szczęśliwi.

Na zakończenie chciałbym poprosić Cię o jedno pytanie, z którym moglibyśmy zostawić naszych widzów. Takie, które warto sobie od czasu do czasu zadać.
Mam pytanie, które sama sobie zadaję i do którego zachęcam również innych: „Co mnie ożywia?”. Warto zastanowić się, które spośród rzeczy wykonywanych każdego dnia sprawiają, że czujemy się bardziej żywi, mamy więcej energii, radości i poczucia sensu. Co powoduje, że czujemy silniejszy kontakt z własnym życiem?

Odpowiedź nie zawsze przychodzi wyłącznie z poziomu myślenia. Czasami podpowiada nam ją również ciało. Jeśli pozwolimy sobie na kontakt z własnymi odczuciami, możemy zauważyć, że podczas wykonywania niektórych czynności pojawia się ciepło, lekkość czy przyjemne pobudzenie. Nawet kiedy piszemy książkę i przez wiele godzin siedzimy przy komputerze, możemy poczuć, czy ta praca nas porywa i daje nam energię. Im więcej miejsca znajdziemy w życiu na rzeczy, które nas ożywiają, tym pełniejsze i bardziej nasze będzie to życie. Nie oznacza to oczywiście, że przestaniemy wykonywać obowiązki, które nie sprawiają nam przyjemności. Rachunki nadal trzeba płacić, choć akurat to można zautomatyzować. Chodzi przede wszystkim o świadomy wybór i obserwowanie siebie bez oceniania oraz bez presji. Warto regularnie wracać do pytania: „Co mnie ożywia w tym życiu i w tym, co robię?”.

I o tym więcej na www.soczystezycie.pl

Gość odcinka

Marta Sokołowska

Psychoterapeutka, autorka e-booków

89 wyświetleń

Pokazuje, że życie w trybie „muszę” nie jest jedyną możliwością. Pomaga ludziom zatrzymać się, poczuć głód życia i zacząć smakować soczystą codzienność. Sama przeszła tę drogę, a po ponad 20 latach pracy z ludźmi zamiast mówić jak żyć, razem z…

Prowadzi

Tomasz Słodki

dziennikarz · producent telewizyjny · autor

1,036 wyświetleń

Dziennikarz, przedsiębiorca, producent telewizyjny i autor siedmiu książek. Pionier transmisji internetowych w Polsce. Założyciel Centrum Prasowego Lemon i firmy Compas Multimedia, twórca kanałów Barwy Psychiki, Na Zdrowie TV i Naturalne Inspiracje.

Chcesz nagrać podobny odcinek?

Wywiady w naszych studiach z publikacją w kanałach tematycznych. Zestaw książek + 4 lub 12 wywiadów.