Pierwsza wizyta u psychoterapeuty — jak wygląda terapia?

Emisja: Niedziela, 15 listopada 2026, 11:00

Jak wygląda pierwsza wizyta u psychoterapeuty? Magdalena Dębowska wyjaśnia, ile trwa terapia psychodynamiczna i po czym poznać, że działa.

O odcinku Cała ramówka Wyświetleń: 69

O odcinku

Magdalena Dębowska: Jak wygląda pierwsza wizyta u psychoterapeuty i po czym poznać, że terapia działa?

Pierwsza wizyta u psychoterapeuty może budzić wiele pytań i obaw. O czym rozmawia się podczas pierwszego spotkania? Czy trzeba od razu opowiadać o całym swoim życiu? Czym psychoterapia różni się od rozmowy z przyjaciółką? I dlaczego nawet wtedy, gdy doskonale rozumiemy własne problemy, wciąż powtarzamy te same błędy?

W kolejnym odcinku programu „Barwy Psychiki” Tomasz Słodki rozmawia z Magdaleną Dębowską — psycholożką, psychoterapeutką psychodynamiczną i założycielką CRiP Psychoefekt. Specjalistka wyjaśnia, jak wygląda proces psychoterapeutyczny, dlaczego trwała zmiana wymaga czasu oraz po czym można rozpoznać, że terapia przynosi efekty.

Pierwsza wizyta u psychoterapeuty — co dzieje się w gabinecie?

Tomasz Słodki: Zacznijmy od podstaw. Jak wygląda pierwsza wizyta w gabinecie psychoterapeutycznym? Co dzieje się, kiedy pacjent przychodzi na umówione spotkanie?
Magdalena Dębowska: Kiedy pacjent wchodzi do gabinetu, zazwyczaj najpierw się przedstawiam i mówię kilka słów o tym, czym jest psychoterapia oraz w jakim nurcie pracuję. Pytam również, czy miał już wcześniej doświadczenia z psychoterapią. Jeśli jest to jego pierwsza wizyta, staram się wyjaśnić, na czym polega cały proces terapeutyczny.

Czyli pierwsze spotkanie służy również temu, żeby pacjent dowiedział się, jak będzie wyglądała dalsza praca?
Tak. Wiele osób nie wie, czego może się spodziewać po psychoterapii, dlatego warto wyjaśnić zasady współpracy. Następnie przeprowadzam krótki wywiad. Pytam przede wszystkim o powód zgłoszenia, wcześniejsze doświadczenia pacjenta oraz jego stan zdrowia. Interesują mnie również choroby przewlekłe, ponieważ zdrowie fizyczne może wpływać na samopoczucie psychiczne. Przykładem są zaburzenia pracy tarczycy czy problemy hormonalne. Kolejnym etapem jest wywiad strukturalny, który pomaga stworzyć diagnozę opisową i określić kierunek dalszej pracy. Jeśli podczas pierwszego spotkania nie wystarczy czasu na wszystkie pytania, kontynuujemy rozmowę na kolejnej wizycie.

Psychoterapeuta czy przyjaciółka? Dlaczego to nie jest to samo?

Czy rozmowa z psychoterapeutą może zastąpić rozmowę z przyjaciółką o problemach? A może są to dwie zupełnie różne kwestie?
To są dwie różne kwestie. Rozmowa z przyjaciółką ma przede wszystkim charakter wspierający. Powinna opierać się na akceptacji, zrozumieniu i wsparciu, ale czasami również na zwróceniu nam uwagi, kiedy robimy coś niewłaściwego. Natomiast rozmowa z psychoterapeutą odbywa się na innym poziomie. Spotykamy się ze specjalistą, który posiada odpowiednie przygotowanie i pomaga nam zrozumieć określone trudności oraz objawy. Jeśli ktoś doświadcza zaburzeń lękowych, depresyjnych czy innych poważnych problemów związanych ze zdrowiem psychicznym, warto skorzystać z profesjonalnej pomocy.

A co w sytuacji, kiedy pojawiają się myśli samobójcze? Czy wtedy należy od razu zadzwonić pod numer 112?
Jeżeli myśli samobójcze są nasilone i istnieje zagrożenie życia, należy natychmiast zadzwonić pod numer 112. W takiej sytuacji nie ma miejsca na odkładanie pomocy na później. To może być kwestia bezpieczeństwa i życia człowieka.

Ważne: W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia należy wezwać pomoc pod numerem 112. Myśli samobójcze, również bez bezpośredniego zamiaru działania, wymagają pilnego kontaktu ze specjalistą.

Na czym polega psychoterapia psychodynamiczna?

Pracujesz w nurcie psychodynamicznym. Co to właściwie oznacza dla pacjenta i czym taka terapia różni się od innych metod?
W psychoterapii psychodynamicznej koncentrujemy się między innymi na nieświadomych aspektach naszego funkcjonowania. Staramy się dotrzeć do tego, czego człowiek nie jest w pełni świadomy, a co może wpływać na jego emocje, zachowania i relacje z innymi ludźmi. Chcemy lepiej zrozumieć przyczyny trudności, z którymi pacjent zgłasza się do gabinetu. Jeżeli ktoś doświadcza objawów depresyjnych, interesuje nas nie tylko ich obecność, ale również to, jakie doświadczenia i mechanizmy psychiczne mogą mieć z nimi związek. Warto przy tym odróżniać naturalne cierpienie związane z trudnymi wydarzeniami życiowymi, na przykład żałobą, od zaburzeń depresyjnych. Smutek po stracie bliskiej osoby jest naturalną reakcją, natomiast depresja może wiązać się między innymi z anhedonią, czyli utratą zdolności odczuwania przyjemności z rzeczy, które wcześniej nas cieszyły. Drugą istotną kwestią jest czas. W psychoterapii psychodynamicznej trudno mówić o natychmiastowych rezultatach. Z mojego doświadczenia wynika, że pacjenci często zaczynają dostrzegać wyraźniejsze zmiany po około sześciu lub siedmiu miesiącach. Nie oznacza to jednak, że każdy proces terapeutyczny przebiega identycznie.

Dlaczego psychoterapia trwa tak długo?

Czy pozytywna zmiana może pojawić się szybciej? A może ten czas jest po prostu niezbędny, żeby wszystko poukładało się w naszej psychice?
Jeżeli mówimy o głębszej zmianie struktury osobowości, to w podejściu, w którym pracuję, myślimy o procesie trwającym około trzech lat. Trzeba pamiętać, że nasze schematy funkcjonowania kształtowały się przez wiele lat, czasami przez dwadzieścia, trzydzieści, czterdzieści, a nawet pięćdziesiąt lat. Nie możemy oczekiwać, że coś, co rozwijało się przez tak długi czas, zmieni się natychmiast. Podczas psychoterapii przyglądamy się własnym doświadczeniom, próbujemy zrozumieć źródła określonych zachowań i rozpoznajemy schematy, według których funkcjonujemy. Lubię porównywać ten proces do wycinania nowej ścieżki. Przez wiele lat chodziliśmy jedną, dobrze wydeptaną drogą, a teraz próbujemy stworzyć nową. Początkowo wymaga to wysiłku, ponieważ stara ścieżka jest nam doskonale znana. Może się zdarzyć, że znowu na nią wrócimy. Ważne jednak, żebyśmy potrafili to zauważyć, zastanowić się nad własną reakcją i spróbować ponownie.

Dlaczego powtarzamy te same błędy w związkach?

Czasami doskonale rozumiemy własne problemy. Sam zauważam, że można po raz kolejny znaleźć się w podobnym schemacie związkowym. Wiemy, co robimy źle, znamy rozwiązanie, a mimo to wciąż powtarzamy te same zachowania. Dlaczego tak się dzieje?
W takiej sytuacji zapytałabym przede wszystkim: co powstrzymuje cię przed zmianą? Sama świadomość problemu nie oznacza jeszcze, że jesteśmy gotowi zachować się inaczej. Oprócz wiedzy mamy przecież emocje. To właśnie one mogą powstrzymywać nas przed podjęciem określonych działań. Możemy na przykład doskonale wiedzieć, że zrobiliśmy coś niewłaściwego, ale jednocześnie odczuwać złość czy lęk. W rezultacie trudno nam powiedzieć zwykłe „przepraszam”. W pracy z parami często obserwuję, jak bardzo takie sytuacje zależą od indywidualnych doświadczeń partnerów. Ktoś może rozpoznawać swój schemat, ale potrzebować więcej czasu, żeby wewnętrznie go przepracować i przestać obawiać się innego sposobu reagowania.

Czyli bardzo często za powtarzaniem tych samych zachowań stoi strach? Na przykład obawa, że zostaniemy sami do końca życia i nie znajdziemy już nikogo?
Tak. Lęk może odgrywać ważną rolę. Czasami człowiek pozostaje w znanym schemacie właśnie dlatego, że boi się konsekwencji zmiany. Może obawiać się samotności albo tego, że podejmie złą decyzję – że będzie żałował, że lepiej cierpieć ale w znajomych warunkach. Dlatego w psychoterapii nie wystarczy jedynie rozpoznać określone zachowanie. Trzeba również przyjrzeć się emocjom, które sprawiają, że tak trudno nam je zmienić.

Czy psychoterapia zawsze musi wracać do dzieciństwa?

Czy psychoterapia zawsze musi wracać do naszego dzieciństwa?
Dzieciństwo jest ważnym elementem poznawania historii pacjenta. Na początku procesu terapeutycznego interesują nas jego doświadczenia, relacje i wydarzenia, które mogły mieć wpływ na sposób funkcjonowania w dorosłym życiu. Nie oznacza to jednak, że przez cały czas rozmawiamy wyłącznie o przeszłości. W psychoterapii psychodynamicznej bardzo ważne jest również to, co dzieje się tu i teraz. Przyglądamy się schematom, które odtwarzają się w relacji między pacjentem a terapeutą, w relacjach rodzinnych, partnerskich czy zawodowych. To właśnie w codziennych sytuacjach możemy zauważyć, jak wcześniejsze doświadczenia wpływają na nasze obecne zachowania.

Cztery filary stabilnego życia — metafora stolika

W swojej pracy Magdalena Dębowska posługuje się obrazowym porównaniem zdrowego funkcjonowania psychicznego do stolika o czterech nogach. Każda z nich symbolizuje jeden z ważnych obszarów życia.

Pierwszy filar: relacje rodzinne i przyjacielskie. To nasze kontakty z bliskimi, poczucie przynależności, wsparcie społeczne i umiejętność budowania relacji.

Drugi filar: związek partnerski i seksualność. Obejmuje zarówno relację emocjonalną z partnerem, jak i życie seksualne. Są to dwa odrębne, choć powiązane ze sobą obszary.

Trzeci filar: praca i rozwój zawodowy. Dotyczy aktywności zawodowej, rozwoju kompetencji i realizowania własnych celów.

Czwarty filar: hobby, zainteresowania i odpoczynek. To przestrzeń na przyjemność, regenerację oraz aktywności niezwiązane bezpośrednio z obowiązkami.

Jeżeli wszystkie cztery nogi stolika są w miarę stabilne, łatwiej zachować równowagę. Jeśli natomiast jeden obszar jest bardzo rozbudowany, a pozostałe są zaniedbane, stolik zaczyna się chwiać. To obrazowy sposób opisywania równowagi życiowej stosowany przez specjalistkę, a nie formalne narzędzie diagnostyczne.

Tomasz Słodki: Czyli jeśli na przykład nie funkcjonuje związek i życie seksualne, ale pozostałe trzy obszary są stabilne, możemy skupić się właśnie na poprawie relacji partnerskiej?
Magdalena Dębowska: Tak. Wtedy przyglądamy się przede wszystkim temu, co dzieje się w relacji. Staramy się zrozumieć, skąd wynikają określone trudności i jakie schematy pojawiają się między partnerami.

Po czym poznać, że psychoterapia naprawdę działa?

Po czym możemy rozpoznać, że psychoterapia przynosi efekty?
Przede wszystkim po poprawie jakości życia. Oczywiście zmniejszanie się objawów, z którymi pacjent zgłosił się do gabinetu, jest bardzo ważne. Ale dla mnie równie istotne jest to, jak człowiek zaczyna funkcjonować na co dzień. Czy nabiera pewności siebie? Czy zaczyna lepiej o sobie myśleć? Czy potrafi stawiać granice? Czy przestaje tak bardzo przejmować się opiniami innych ludzi? Właśnie takie zmiany mogą świadczyć o tym, że proces terapeutyczny przynosi pozytywne rezultaty. Kiedy kończymy terapię, pacjenci często mówią, że czują się silniejsi wewnętrznie i potrafią radzić sobie z sytuacjami, które wcześniej ich przerastały. To dla mnie bardzo ważny sygnał. Psychoterapia nie powinna ograniczać się wyłącznie do zmniejszania objawów. Jej celem jest poprawa jakości życia, większa świadomość siebie i zdolność do budowania bardziej satysfakcjonujących relacji.

O ekspertce

Magdalena Dębowska — psycholożka, psychoterapeutka psychodynamiczna, założycielka CRiP Psychoefekt. Doświadczenie kliniczne zdobywała w Szpitalu Psychiatrycznym im. Babińskiego oraz placówkach ochrony zdrowia psychicznego, w tym w środowisku biznesowym. W swojej pracy łączy wiedzę naukową z praktyką kliniczną, podkreślając znaczenie relacji w procesie psychoterapeutycznym. Swoją pracę poddaje stałej superwizji. 

Więcej informacji o działalności CRiP Psychoefekt można znaleźć na stronie internetowej Psychoefekt oraz na profilu organizacji na Facebooku.

Prowadzenie: Tomasz Słodki
Gościni: Magdalena Dębowska
Realizacja: Kamilo Castro
Program: Barwy Psychiki

Gość odcinka

Magdalena Dębowska

Psycholożka, psychoterapeutka psychodynamiczna, założycielka CRiP Psychoefekt.

222 wyświetlenia

Doświadczenie kliniczne zdobywała w Szpitalu Psychiatrycznym im. Babińskiego, a także w placówkach ochrony zdrowia psychicznego, w tym w środowisku biznesowym. Łączy wiedzę naukową z praktyką kliniczną, podkreślając znaczenie relacji.

Prowadzi

Tomasz Słodki

dziennikarz · producent telewizyjny · autor

1,036 wyświetleń

Dziennikarz, przedsiębiorca, producent telewizyjny i autor siedmiu książek. Pionier transmisji internetowych w Polsce. Założyciel Centrum Prasowego Lemon i firmy Compas Multimedia, twórca kanałów Barwy Psychiki, Na Zdrowie TV i Naturalne Inspiracje.

Chcesz nagrać podobny odcinek?

Wywiady w naszych studiach z publikacją w kanałach tematycznych. Zestaw książek + 4 lub 12 wywiadów.