Samotność po 60. roku życia – jak sobie z nią radzić?

Emisja: Czwartek, 26 listopada 2026, 11:00

Samotność po 60. roku życia nie musi oznaczać izolacji. Małgorzata Plata wyjaśnia, jak odnaleźć nowe pasje, przyjaźnie i radość życia na emeryturze.

O odcinku Cała ramówka Wyświetleń: 4

O odcinku

Samotność po 60. roku życia – jak odnaleźć radość i sens życia na emeryturze?

Samotność po 60. roku życia nie zawsze oznacza brak rodziny czy przyjaciół. Można mieszkać samemu i czuć się szczęśliwym, ale można też żyć wśród bliskich i doświadczać głębokiego osamotnienia. Dlaczego przejście na emeryturę bywa tak trudne? Jak odnaleźć nowe pasje, przyjaźnie, a nawet miłość w późniejszym wieku? Tomasz Słodki rozmawia z Małgorzatą Platą, psycholożką i psychoonkolożką, o samotności seniorów, relacjach rodzinnych i sposobach na aktywne życie po sześćdziesiątce.

Samotność po 60. roku życia – czy oznacza brak ludzi wokół siebie?

Tomasz Słodki: Czym właściwie jest samotność? Czy jeśli ktoś czuje się samotny, oznacza to po prostu, że nie ma wokół siebie innych ludzi?
Małgorzata Plata: Absolutnie nie. Można mieszkać samemu, prowadzić jednoosobowe gospodarstwo domowe i jednocześnie czuć się szczęśliwym, spełnionym człowiekiem, który wcale nie doświadcza samotności. Możemy mieć przyjaciół, znajomych czy rodzinę mieszkającą w innym miejscu i utrzymywać z nimi wartościowe relacje. Z drugiej strony można mieszkać w ogromnym domu, wśród licznej rodziny, mieć mnóstwo znajomych i przyjaciół, a mimo to odczuwać ogromną samotność. Dlatego trzeba wyraźnie rozróżnić bycie samemu od poczucia osamotnienia. To dwie zupełnie różne rzeczy. Co więcej, samotność nie jest zjawiskiem charakterystycznym wyłącznie dla osób starszych. Możemy jej doświadczać niezależnie od wieku.

A jak wygląda to po sześćdziesiątce? Czy przejście na emeryturę, kiedy nagle zyskujemy osiem czy nawet dziesięć godzin wolnego czasu każdego dnia, może powodować problemy z samotnością?
Może, ale nie musi. Wszystko zależy od konkretnej osoby i jej sytuacji życiowej. Przejście na emeryturę jest jednak dla wielu ludzi ogromną zmianą. Nagle budzimy się o ósmej rano i zastanawiamy się, po co właściwie mamy wstawać. Nie musimy już iść do pracy, nie mamy codziennych obowiązków zawodowych, a osoby, które przez lata nam towarzyszyły, przestają być częścią naszej codzienności. Zmienia się również nasza rola społeczna. Przez wiele lat byliśmy nauczycielem, księgowym czy dziennikarzem, a teraz te obowiązki znikają. Niektórzy zaczynają wtedy zadawać sobie pytanie: „Kim ja właściwie jestem?”. 

Utrata dotychczasowej roli zawodowej może być bardzo trudnym doświadczeniem. Jednocześnie zmniejsza się liczba codziennych kontaktów społecznych, ponieważ nie spotykamy już współpracowników. Do tego mogą dochodzić problemy zdrowotne, które ograniczają aktywność i sprawiają, że rzadziej wychodzimy z domu. W tym okresie życia często doświadczamy również utraty bliskich. Mogliśmy już pożegnać rodziców, może umrzeć nasz partner lub partnerka, a krąg przyjaciół stopniowo się zmniejsza. Dzieci są dorosłe, mają własne rodziny i często mieszkają daleko od rodzinnego domu. W rezultacie nawet stosunkowo młody senior może nagle poczuć się bardzo samotny. Szczególnie trudne bywa to dla osób, które poza pracą zawodową nie miały własnych zainteresowań i pasji.

Emerytura a samotność – dlaczego warto rozwijać pasje i budować nowe relacje?

To ciekawe, ponieważ przez całe życie często powtarzamy: „Jak przejdę na emeryturę, wreszcie będę mieć czas na podróże, zainteresowania i wszystkie rzeczy, których wcześniej nie mogłem robić”. A później okazuje się, że rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej.
Zgadza się. Sama kiedyś myślałam, że na emeryturze będę niezwykle szczęśliwa, ponieważ będę miała mnóstwo wolnego czasu i możliwość podróżowania. Jednak nie zawsze tak to wygląda. Powiedziałabym, że na jakość swojego życia na emeryturze pracujemy właściwie przez całe życie. Jeżeli już od młodości mamy pasje i zainteresowania, które możemy rozwijać, istnieje duża szansa, że po zakończeniu pracy zawodowej nadal będziemy czuć się spełnieni. Wtedy nie budzimy się rano z pytaniem: „Co ja mam dzisiaj ze sobą zrobić?”, ponieważ mamy swoje plany i rzeczy, które sprawiają nam przyjemność. Obserwuję jednak wiele osób, które nigdy nie miały takich zainteresowań albo z różnych powodów je utraciły. 

Po przejściu na emeryturę czują się zagubione i nie wiedzą, jak zorganizować sobie życie. W takiej sytuacji warto spróbować odnowić dawne znajomości. Nie musimy od razu odbudowywać całego kręgu przyjaciół, ponieważ może to być niemożliwe. Czasami wystarczy odnaleźć jedną osobę z przeszłości, z którą możemy ponownie nawiązać kontakt. Warto również szukać nowych znajomości i przyjaźni. Oczywiście ktoś może powiedzieć, że po sześćdziesiątce nie jest to łatwe. To prawda, ale nadal istnieją różne możliwości poznawania ludzi.

Można przecież zapisać się do klubu emerytów i rencistów.
Oczywiście. Można również skorzystać z zajęć organizowanych przez Uniwersytety Trzeciego Wieku.

Są także różnego rodzaju wydarzenia i spotkania wieczorne.
Tak, to również bardzo dobra możliwość nawiązywania kontaktów i spędzania czasu z innymi ludźmi.

W dużych miastach takich możliwości jest sporo, ale chciałbym zwrócić uwagę na małe miejscowości. Sam pochodzę z niewielkiej miejscowości i mam 93-letnią babcię. Po śmierci mojego dziadka, która miała miejsce kilkadziesiąt lat temu, babcia miała jeszcze trzech narzeczonych.
Naprawdę?

Tak! Niestety wszyscy trzej już odeszli, ale to pokazuje, że nawet mając 88 czy 89 lat, można znaleźć drugą osobę, zakochać się i stworzyć bliską relację.
To niesamowite!

I to wszystko w małej miejscowości. Dlatego uważam, że życie nie kończy się po sześćdziesiątce czy osiemdziesiątce. Trzeba jednak wychodzić do ludzi. Z drugiej strony, kiedy rozmawiam ze starszymi osobami, często słyszę: „Nie będę dzwonić do dzieci, bo tylko im przeszkadzam. Nie chcę być dla nich problemem”. Co o tym myślisz?
Uważam, że to bardzo niekorzystny sposób myślenia, ponieważ najczęściej wynika z lęku. Taka osoba może zastanawiać się: „A co, jeśli dzieci nie odbiorą telefonu? Co, jeśli wyczuję, że nie mają ochoty ze mną rozmawiać?”. Tymczasem nie powinniśmy z góry zakładać, że komuś przeszkadzamy. Utrzymywanie kontaktu z własnymi dziećmi jest naturalną potrzebą. Oczywiście nie chodzi o to, żeby dzwonić do nich bez przerwy i wymagać codziennej uwagi. Warto jednak samemu inicjować rozmowy, zapytać, co u nich słychać, czy zaproponować spotkanie. Wiele zależy również od naszej własnej aktywności. Wiek senioralny może być trudny z różnych powodów, ale na część rzeczy mamy wpływ. 

Możemy dbać o kondycję fizyczną, psychiczną i intelektualną. Możemy utrzymywać kontakty z innymi ludźmi, uczestniczyć w zajęciach Uniwersytetu Trzeciego Wieku czy rozwijać zainteresowania. Nie jesteśmy w stanie zapobiec wszystkim problemom zdrowotnym ani życiowym, ale możemy podejmować działania, które poprawiają jakość naszego życia.

Jak pokonać samotność na emeryturze? Aktywność seniorów i kontakty społeczne

Moja babcia jest świetnym przykładem tego, jak ważna jest aktywność społeczna. W swojej małej miejscowości codziennie uczestniczy w spotkaniach organizowanych przez Caritas.
Naprawdę organizowane są tam takie codzienne spotkania?

Tak. Zajęcia odbywają się mniej więcej od godziny dziesiątej do czternastej i są finansowane przez gminę. Spotykają się tam emeryci, którzy uczestniczą w różnych aktywnościach, ćwiczeniach i zajęciach manualnych. Co ciekawe, rano przyjeżdża po nich samochód, zawozi ich na miejsce, a po zakończeniu zajęć odwozi do domów. Moja mama często opowiada, że kiedy pojawia się przerwa świąteczna albo wakacyjna, od razu widać po babci, że ma mniej energii. Te codzienne spotkania bardzo dużo jej dają. Myślę więc, że warto szukać podobnych grup i inicjatyw, zarówno bezpłatnych, jak i odpłatnych.
Zdecydowanie tak. Warto zachęcać osoby starsze, żeby otwierały się na innych ludzi i szukały możliwości nawiązywania kontaktów. Oczywiście w wieku senioralnym nie zawsze jesteśmy w stanie budować tak rozległy krąg znajomych i przyjaciół jak wtedy, gdy mieliśmy trzydzieści lat. Nie oznacza to jednak, że nie możemy poznawać nowych osób. Możemy mieć mniej znajomych, ale za to bardzo wartościowych. Najważniejsze jest to, żeby nie zamykać się na relacje i nie zakładać, że na nowe przyjaźnie jest już za późno.

Myślę, że seniorzy doskonale wiedzą również, że przez całe życie różni ludzie pojawiają się w naszym otoczeniu, a później z niego odchodzą. To naturalna część życia, którą również warto brać pod uwagę.
Oczywiście, że tak.

Gość odcinka

Małgorzata Plata

Psycholożka (specjalność kliniczna), psychoonkolożka i certyfikowana terapeutka hipnozy medycznej.

71 wyświetleń

Pomaga i wspiera klientów z empatią i zaangażowaniem wykorzystując w swojej pracy techniki/metody z CBT, mindfulness, łącząc je z hipnozą medyczną.

Prowadzi

Tomasz Słodki

dziennikarz · producent telewizyjny · autor

1,036 wyświetleń

Dziennikarz, przedsiębiorca, producent telewizyjny i autor siedmiu książek. Pionier transmisji internetowych w Polsce. Założyciel Centrum Prasowego Lemon i firmy Compas Multimedia, twórca kanałów Barwy Psychiki, Na Zdrowie TV i Naturalne Inspiracje.

Chcesz nagrać podobny odcinek?

Wywiady w naszych studiach z publikacją w kanałach tematycznych. Zestaw książek + 4 lub 12 wywiadów.