Nic mi już nie pomoże – jak odzyskać sens życia?

Emisja: Poniedziałek, 14 grudnia 2026, 13:00

„Nic mi już nie pomoże” – skąd bierze się poczucie beznadziei? Marta Sokołowska wyjaśnia, dlaczego sukces nie daje szczęścia i jak odzyskać sens życia.

O odcinku Cała ramówka Wyświetleń: 2

O odcinku

„Nic mi już nie pomoże”. Dlaczego tracimy sens życia mimo sukcesów?

Można osiągnąć sukces zawodowy, zdobyć uznanie i zrealizować wiele ambitnych planów, a mimo to czuć, że życie nie ma sensu. Skąd bierze się przekonanie, że na zmianę jest już za późno? W programie „Barwy Psychiki” Tomasz Słodki rozmawia z psycholożką i psychoterapeutką Martą Sokołowską o poczuciu beznadziei, presji samodoskonalenia, akceptacji siebie i odwadze do rozpoczynania nowego etapu życia.

Dlaczego sukces nie daje szczęścia i pojawia się poczucie beznadziei?

Tomasz Słodki: Chciałbym dzisiaj porozmawiać o przekonaniu, że nic już nam w życiu nie pomoże. Mam znajomego, który osiągnął naprawdę bardzo dużo. Zrealizował wiele wspaniałych rzeczy, ma ogromną wiedzę i doświadczenie. Kiedy patrzę na jego życie, widzę mnóstwo sukcesów. Tymczasem on mówi: „Mam 60 lat, moje życie jest beznadziejne, niczego nie osiągnąłem. Teraz pozostaje mi już tylko doczekać śmierci”. Jak to możliwe, że człowiek z takimi osiągnięciami myśli o sobie w ten sposób?
Marta Sokołowska: To bardzo interesujące, szczególnie że mówimy o człowieku, który ma za sobą długą historię i wiele osiągnięć. Nie wiemy jednak, dlaczego doszedł do takich wniosków. Żeby to zrozumieć, należałoby z nim porozmawiać. Warto natomiast zauważyć, że sposób, w jaki postrzegamy własne życie, nie zależy wyłącznie od liczby zrealizowanych projektów, zbudowanych rzeczy czy osiągniętych sukcesów. Możemy mieć na koncie bardzo dużo, a mimo to w pewnym momencie zadać sobie pytanie: „Co tak naprawdę wydarzyło się w moim życiu?”.

On rzeczywiście uważa, że niczego nie osiągnął, chociaż fakty temu przeczą.
Zastanawiam się, czy nie chodzi tutaj o doświadczenie, które można opisać słowami: „Dużo osiągnąłem, ale mało przeżyłem”. Spotykam wiele osób, które znakomicie realizują zadania, prowadzą projekty, rozwijają firmy i osiągają kolejne cele, ale nie czują, że naprawdę żyją. Sama miałam taki etap w życiu. Pracowałam w fundacji, zasiadałam w zarządzie spółki, prowadziłam gabinet, angażowałam się w wiele przedsięwzięć. Pracowałam bardzo dużo, zatrudniałam ludzi, przyjmowałam pacjentów i realizowałam kolejne projekty. Z zewnątrz wyglądało to jak pasmo sukcesów.

W pewnym momencie zauważyłam jednak, że moi pacjenci zmieniają swoje życie. Zakładają rodziny, rozwijają biznesy, podróżują, rodzą im się dzieci, przeżywają różne doświadczenia. A ja nieustannie pracuję nad życiem innych ludzi. Zaczęłam zastanawiać się, czym właściwie jest moje własne życie. Czy jego wartość mierzy się liczbą zrealizowanych projektów, sukcesami pacjentów albo osiągnięciami zawodowymi? Miałam pracę, wyjeżdżałam na wakacje, byłam w związku, wiele rzeczy dobrze funkcjonowało, ale zaczęłam odczuwać pustkę. Pamiętam rozmowę z nastoletnią pacjentką, podczas której nagle pomyślałam o własnym życiu i o tym, kiedy znajdę przestrzeń na doświadczenia, których sama pragnę. To był moment zatrzymania, który później bardzo wiele zmienił. Nie było to przyjemne odkrycie. Uświadomiłam sobie, że chociaż wykonuję mnóstwo ważnych rzeczy, niekoniecznie sprawiają one, że moje życie staje się pełniejsze. Można wypełnić każdy dzień zadaniami, a jednocześnie nie mieć poczucia, że naprawdę się żyje.

I w rezultacie człowiek staje się nieszczęśliwy.
Tak. Może dojść do momentu, w którym mówi: „Dużo zrobiłem, ale nie czuję, że żyję”. To bardzo trudne doświadczenie, szczególnie jeśli przez lata ocenialiśmy siebie przede wszystkim przez pryzmat osiągnięć.

„Nic mi już nie pomoże” – skąd bierze się zmęczenie ciągłym naprawianiem siebie?

Często słyszę również od ludzi: „Nic mi już nie pomoże”. Skąd bierze się takie przekonanie?
Zdarza się, że człowiek patrzy na swoje życie i myśli: „Tyle zrobiłem, ale właściwie nic wielkiego”. Zaczyna zastanawiać się, czy coś jest z nim nie tak. Przychodzą do mnie osoby, które wcześniej korzystały z pomocy wielu terapeutów, coachów czy różnych metod rozwoju osobistego. Siadają i mówią: „Próbowałem już tylu rzeczy, że chyba nic mi nie pomoże”. Słychać w tym przede wszystkim bezradność i przekonanie, że coś jest z nimi nie w porządku. Czasami pojawia się nawet pewien rodzaj dumy z bycia wyjątkowo trudnym przypadkiem: „Jestem tak skomplikowany, że nawet pani mi nie pomoże”. Najczęściej jednak są to ludzie po prostu zmęczeni nieustannymi próbami naprawiania siebie.

A przecież czasami wcale nie musimy siebie naprawiać. Nie oznacza to, że nie możemy się rozwijać czy zmieniać. Problem pojawia się wtedy, gdy całe życie zamieniamy w projekt samodoskonalenia. Nieustannie słyszymy, że powinniśmy stać się lepszą wersją siebie, wejść na wyższy poziom, zwiększyć efektywność, osiągać więcej i ciągle nad sobą pracować. Taka presja potrafi być bardzo wyczerpująca.

A kiedy rodzina albo znajomi zaczynają mówić: „Nie przejmuj się, ogarnij się, wszystko będzie dobrze, przecież masz takie wspaniałe życie”, pojawia się jeszcze ogromne poczucie winy.
Tak, a także poczucie niezrozumienia i osamotnienia. Człowiek ma wrażenie, że nikt nie dostrzega tego, co naprawdę przeżywa. W pewnym momencie nawet odczuwanie szczęścia staje się kolejnym obowiązkiem. Nie wystarczy już pracować, osiągać sukcesy i realizować zadania. Trzeba jeszcze się cieszyć, uśmiechać i nie narzekać. Jeśli ktoś mówi, że mimo sukcesów nie odczuwa radości, słyszy, że powinien być wdzięczny za to, co ma. W ten sposób dokładamy mu następne zadanie: „Teraz jeszcze masz być szczęśliwy”.

Kiedy zaczynamy poszukiwać głębszego sensu życia, przestajemy funkcjonować automatycznie. To może być trudne również dla naszego otoczenia, ponieważ zmiana jednej osoby wpływa na relacje z innymi. Nie wszyscy są gotowi zadawać sobie podobne pytania. Dlatego tak ważne jest, żeby przestać nieustannie wymagać od siebie poprawiania wszystkiego. Czasami dopiero wtedy, kiedy rezygnujemy z presji stawania się coraz lepszą wersją siebie, zaczynamy naprawdę odczuwać własne życie.

Czyli podstawą zmiany może być zaakceptowanie siebie takim, jakim jestem teraz?
Właśnie od takiej podstawowej akceptacji warto zacząć. Nie oznacza ona rezygnacji ze zmian. Chodzi raczej o uznanie rzeczywistości: „To mi się udało, tego jeszcze nie potrafię, tego nie mam, być może kiedyś się nauczę. Na tym etapie życia właśnie tutaj jestem”. Mogę zauważyć swoje osiągnięcia, ale jednocześnie przyznać, że czegoś mi brakuje. Może w tym daniu, które nazywamy życiem, brakuje jeszcze jakiejś przyprawy? Kiedy zaczynam patrzeć na siebie w ten sposób, mogę wprowadzać zmiany z poziomu akceptacji, a nie nieustannej presji. To zupełnie inne doświadczenie.

Czyli powinniśmy się zatrzymać?
Tak, chociaż wiem, jak trudno brzmi to w dzisiejszym świecie, w którym ciągle coś się dzieje i wszyscy realizują kolejne zadania. Zatrzymanie oznacza rozpoczęcie kontaktu ze sobą nie tylko poprzez to, co robimy i osiągamy. Oczywiście również podczas pracy możemy doświadczać siebie, ale warto zacząć zauważać, czego chcemy, czego nie chcemy, czego potrzebujemy, co nas męczy i za czym naprawdę tęsknimy. Jeśli przez cały czas działamy według listy zadań, możemy nigdy tego nie dostrzec.

Nie chodzi o to, że żadna metoda rozwoju czy forma pomocy nie działa. Być może po prostu konkretna metoda nie odpowiada naszym aktualnym potrzebom. Terapia, aktywność fizyczna czy rozwój osobisty mogą być wartościowe, ale nie zawsze rozwiązaniem jest dokładanie sobie kolejnych obowiązków. Czasami nie potrzebujemy większej presji ani jeszcze intensywniejszej pracy nad sobą. Potrzebujemy spojrzeć na siebie z większą akceptacją i powiedzieć: „Tak wygląda moje życie w tej chwili. Taka jestem teraz. W takim związku jestem, w takim miejscu mieszkam”. To nie jest wyrok na całe życie. Kiedy zmniejszamy presję, możemy odetchnąć, rozluźnić się i zacząć dostrzegać nowe możliwości. Wtedy często pojawia się również większa kreatywność i przestrzeń na poszukiwanie innych dróg.

Jak przestać odkładać życie na później i odważyć się na zmianę?

Co poradziłabyś wszystkim osobom, które czekają na odpowiedni moment, żeby coś zmienić w swoim życiu?
Żeby przestały czekać. Życie mija i nie ma idealnego momentu. Dobrym przykładem jest nawet nasze dzisiejsze spotkanie. Początkowo planowaliśmy nagrania w późniejszym terminie, ale ostatecznie przyspieszyliśmy je o miesiąc. Czy miałam pewność, że jestem idealnie przygotowana? Oczywiście, że nie.

Rzeczywiście, przyspieszyliśmy nagrania aż o miesiąc.
I to pokazuje, że nie zawsze musimy czekać na stuprocentową gotowość. Z mojego doświadczenia wynika, że bardzo często gotowość przychodzi dopiero w trakcie działania. Podobnie jest z wieloma ważnymi decyzjami życiowymi. Możemy zastanawiać się, czy jesteśmy gotowi na rodzicielstwo, nową pracę albo rozpoczęcie projektu. Oczywiście czasami rzeczywiście nie jesteśmy jeszcze przygotowani i warto to uszanować. Ale jeśli będziemy czekać na moment, w którym znikną wszystkie wątpliwości, możemy nigdy nie podjąć decyzji.

Sama nauczyłam się mówić sobie: „Zrobiłam wszystko, co mogłam, żeby dobrze się przygotować. Resztę pozostawiam temu, jak rozwinie się sytuacja”. Tak było również z naszym nagraniem. Przygotowałam się najlepiej, jak potrafiłam, a później po prostu usiedliśmy i zaczęliśmy rozmawiać. Podobnie dzieje się w nowych projektach czy innych życiowych sytuacjach. Rozpoczynamy działanie, zdobywamy doświadczenie i stopniowo uczymy się radzić sobie z kolejnymi wyzwaniami. Nie wiem, czy ktokolwiek może powiedzieć, że był w stu procentach gotowy na wszystko, co go spotkało. Dlatego nie warto odkładać życia w nieskończoność.

A jednak wiele osób odkłada swoje marzenia na emeryturę.
Niedawno rozmawiałam z klientem, który ma nieco ponad czterdzieści lat i prowadzi własną działalność gospodarczą. Opowiadał, że kiedy przejdzie na emeryturę, będzie chodził na grzyby, odpoczywał na leżaku i wygrzewał się w słońcu. Zastanawiam się jednak, dlaczego miałby czekać z tym wszystkim jeszcze kilkanaście czy kilkadziesiąt lat. Dlaczego nie miałby znaleźć miejsca na takie przyjemności już teraz? Sama nie wyobrażam sobie całkowitego zakończenia pracy, jeśli zdrowie i możliwości intelektualne pozwolą mi nadal robić to, co lubię. Nie dlatego, że jestem pracoholiczką, ale dlatego, że moja praca sprawia mi przyjemność. Chciałabym móc wykonywać ją tak długo, jak będę miała na to ochotę. Nie widzę sensu w odkładaniu życia na emeryturę. Podobnie jak nie widzę sensu w czekaniu na stuprocentową gotowość, która być może nigdy nie nadejdzie.

Gdzie można przeczytać więcej o Twoich przemyśleniach i doświadczeniach związanych z takimi życiowymi zmianami?
Zapraszam na swoją stronę www.soczystezycie.pl i do moich NEOlistów, które wysyłam raz w miesiącu i zapraszam do…życia pełniej. Piszę tam o sprawach, o których dzisiaj rozmawiamy: o ludzkich doświadczeniach, decyzjach, życiowych zwrotach, ale również o zwyczajnych chwilach, które pozwalają nam nagle poczuć: „O, żyję!”. Warto zauważać takie momenty i uczyć się świadomie przeżywać własne życie.

Gość odcinka

Marta Sokołowska

Psychoterapeutka, autorka e-booków

89 wyświetleń

Pokazuje, że życie w trybie „muszę” nie jest jedyną możliwością. Pomaga ludziom zatrzymać się, poczuć głód życia i zacząć smakować soczystą codzienność. Sama przeszła tę drogę, a po ponad 20 latach pracy z ludźmi zamiast mówić jak żyć, razem z…

Prowadzi

Tomasz Słodki

dziennikarz · producent telewizyjny · autor

1,036 wyświetleń

Dziennikarz, przedsiębiorca, producent telewizyjny i autor siedmiu książek. Pionier transmisji internetowych w Polsce. Założyciel Centrum Prasowego Lemon i firmy Compas Multimedia, twórca kanałów Barwy Psychiki, Na Zdrowie TV i Naturalne Inspiracje.

Chcesz nagrać podobny odcinek?

Wywiady w naszych studiach z publikacją w kanałach tematycznych. Zestaw książek + 4 lub 12 wywiadów.